Vào ngày 29-9, CNN tiết lộ một cuộc phỏng vấn với thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo. Chủ đề thảo luận xoay quanh các vấn đề từ vụ thảm sát Thiên An Môn, nhân quyền, khủng hoảng tài chính ở Mỹ, đến sự sửa đổi chính trị ở Trung Quốc (TQ). Tuy nhiên, các hảng truyền thông nhà nước TQ ,bao gồm Tân Hoa Xă, chỉ đề cập về các trả lời của thủ tướng liên quan đến khủng hoảng tài chính Mỹ, đồng thời kiểm duyệt những trả lời liên quan đến sự sửa đổi chính trị ở TQ.

Ôn Gia Bảo đă nói về việc cải thiện dân chủ và hệ thống bầu cử ở TQ và về việc người dân có thể giám sát hoạt động của chính phủ ra sao. Ông ta nói “Chủ nghĩa xă hội, như tôi hiểu, là một hệ thống của dân chủ…Tự do ngôn luận và tự do truyền thông được bảo đảm ở TQ”

 “Qua việc tổ chức Olympic, TQ đă thực sự trở nên rộng mở…Chính phủ TQ đặt sự quan trọng và bảo vệ cho quyền con người “

Theo tin từ AFP (Agence France-Press) và báo Apple Daily từ Hong Kong th́ truyền thông TQ đă bỏ sót những b́nh luận của Ôn về hệ thống chính trị

Một nhà b́nh luận chính trị người Mỹ gốc TQ, Li Hongkuan, nói rằng mặc dù bài phát biểu của Ôn về lư thuyết là không sai, nó chỉ không phản ánh đúng t́nh trạng hiện tại ở TQ. Sự thật là các cơ quan truyền thông nhà nước đă kiểm duyệt lại các lời b́nh của Ôn về sự sửa đổi chính trị đă thể hiện ra sự đối kháng của chính phủ TQ về vấn đề dân chủ.

“Ôn đă có sự chuẩn bị sẵn trước cho cuộc phỏng vấn với CNN này rồi. Ông ta chắc chắn đă chuẩn bị các câu trả lời liên quan đến vấn đề nhân quyền. Họ biết rằng vụ thảm sát Thiên An Môn và vấn đề dân chủ ở TQ là những chủ đề khó tránh khỏi bị đề cập. Đó là lư do tại sao mà nhiều cố vấn đă chuẩn bị tốt cho ông ta.

“Tôi nghe rằng ông ta đă có một chút ngạc nhiên khi nói đến sự đề cập đến một tấm h́nh chụp ở Thiên An Môn, nhưng ông ta đă lái vấn đề sang đề tài dân chủ mà ông ta đă có sẵn câu trả lời rồi”, Li bày tỏ

“Ông ta đă nói về các h́nh thức dân chủ và về những sự cải tiến dần dần. Đó chẳng có ǵ mới ở đây. Bạn không thể nói rằng ông ta sai, nhưng thực sự đó không phải là thực tế ở TQ. Ông ta đă không hề tháo lỏng ra sự cấm đoán về tự do ngôn luận và cũng không hề cho phép người dân được thảo luận về đề tài dân chủ. Cuộc phỏng vấn riêng này của ông ta bây giờ lại có sự kiểm duyệt của truyền thông nhà nước. Điều này cho thấy rằng từ một góc nh́n khác Đảng CỘng Sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đă rạch ṛi đối kháng lại đ̣i hỏi dân chủ và sửa đổi chính trị. Chính ông thủ tướng cũng sẽ dứt khoát không thiết lập dân chủ hay sửa đổi chính trị. Đó chính là những ǵ thấy được từ các trả lời của ông ta.”

Giáo sư đă nghỉ hưu của Đại học Shandong đă sử dụng kinh nghiệm của bản thân để giải thích về việc chính phủ không hề sẵn ḷng thiết lập các bước để đưa TQ tiến đến thực thi bầu cử dân chủ như sau :

“Ông Ôn đă nói về việc thực thi các bước đi đầu tiên nhắm đưa TQ tiến đến một hệ thóng dân chủ. Thế nhưng chúng tôi sống ở TQ đại lục không hề cảm nhận được chúng một tí nào cả. Có nhiều ví dụ cho thấy rằng ông ta không hề làm ǵ thúc đầy cho việc đó.

“Một ví dụ là khi tôi tham gia ứng cử địa phương với tư cách ứng viên độc lập vào năm ngoái. Về mặt lư thuyết mà nói th́ họ phải cho phép và để cho người dân tự do lựa chọn người mà họ tin tưởng. Thế nhưng thực sự th́ chính phủ đă sử dụng đủ mọi phương thức để ngăn cản tôi tham gia cuộc tranh đua. Các viên chức ĐCS đă làm ngay cả cái việc là đến thăm tận nhà những người mà ủng hộ tôi. Thật rơ ràng là ĐCS đang cố để dọa dẫm họ nhằm ngăn cản tôi.” Ông Sun chia sẻ.

Giáo sư Sun cũng tin rằng ở TQ không hề có sự tự do về Internet. Ông cho biết “Họ th́ nói rằng ở TQ có tự do internet.  Vậy tôi nói rằng, thứ nhất, nhiều website ở nước ngoài bị chặn truy cập. Thứ hai, chúng ta không thể biểu lộ quan điểm riêng. Trên internet, bao gồm cả những website ở chính TQ, chúng ta cũng không được phép chỉ trích ĐCS. Sự thực là ngay cả khi bỏ qua không tính sự chỉ trích th́ thậm chí chúng ta cũng không được phép b́nh luận về ĐCS nữa.”

Giáo sư Sun cũng không đồng ư với tuyên bố của thủ tướng Ôn rằng chủ nghĩa xă hội là một hệ thống của dân chủ. Ông nói “Điều căn bản của chủ nghĩa xă hội là sự sở hữu toàn dân về của cải. Ở TQ, quyền quyết định th́ là ở ĐCS. Giang Trạch Dân từng nói rằng sự lănh đạo của ĐCS tự nó là đại diện cho dân chủ. Điều này đúng là hoàn toàn dối trá và lố bịch.”

Khi phóng viên người Mỹ của CNN hỏi Ôn về việc ông có tin rằng trong ṿng 25 năm nữa sẽ có một cuộc bầu cử cạnh tranh giữa 2 đảng phái ở TQ không, Ôn trả lời rằng ông ta không thể dự đoán được điều ǵ sẽ xảy ra trong 25 năm tới.

Đọc nguyên bản tiếng Hán ở đây