Một tấm biển đề cấm ra vào được đặt bên ngôi trường trung học Dujiangyan bị đổ nát. Nhiều người đặt câu hỏi về chất lượng của những công tŕnh trường học sau khi trận động đất  Tứ Xuyên diễn ra.

(Frederic J. Brown/AFP/Getty Images)

 

Ngày 4-9 đánh dấu 113 ngày trôi qua sau sự tàn phá của trận động đất Tứ Xuyên. Nó cũng là ngày đánh dấu khai giảng năm học mới tại Trung Quốc đại lục, và cũng là ngày mà Trung Quốc bắt đầu chính sách miễn học phí các cấp học đến trung học cơ sở. Trong khi 11.687 ngôi trường cần được xây dựng lại và hiện số người bị mất tích trong các đống đổ nát chính xác là bao nhiêu vẫn chưa được công bố th́ nhiều trường học địa phương ở Tứ Xuyên vẫn được yêu cầu tiếp tục thu phí giảng dạy.

Chính quyền che giấu thông tin về số thương vong của trường học

Ngày 1-9, thủ tướng Ôn Gia Bảo đă tham dự buổi lễ khai giảng tại khu vực tạm thời thuộc trường trung học cơ sỏ Beichuan, một trong những ngôi trường chịu ảnh hưởng nặng nhất của trận động đất hôm 12-5. Theo như thông tin từ truyền thông nhà nước th́ đây là chuyến thăm thứ 4 của thủ tướng đến trường THCS Beichuan ,thế nhưng chúng ta lại không hề thấy đề cập ǵ đến con số chính xác về các thương vong của trường học do trận động đất. Ngôi trường này nguyên có 47 lớp học với 2793 học sinh và 197 giáo viên. Với trung b́nh khoảng 50 học sinh mỗi lớp, người ta nghiên cứu rằng chỉ có 1 hoặc 2 học sinh sống sót trong mỗi lớp sau trận động đất.

Theo một bản tin số 44 đăng ngày 31-8 bởi chính quyền Tứ Xuyên về trận động đất Wenchuan, giám đốc Sở giáo dục tỉnh Tứ Xuyên, Tu Wentao, đă báo cáo rằng có 4675 trường học bị hư hại, 3339 trường học cần phải xây dựng lại do bị hư hại nặng nề. Tại tỉnh Tứ Xuyên, tổng số có 13.768 trường học bị hư hại và 11,687 trường học cần được xây dựng lại, tuy nhiên lại không có con số thương vong được đề cập.

Các trường học địa phương vẫn thu tiền học phí bất chấp chính sách quốc gia

Vào ngày 1-9, chính quyền Trung Quốc cũng đă xóa bỏ việc thu học phí đến cấp THCS trên toàn quốc, điều mà trước đây đă được áp dụng với các vùng nông thôn. Ước tính khoảng 25.900 trường học ở đô thị và khoảng 28,21 triệu học sinh sẽ được lợi từ động thái này. Điều này có nghĩa là chính phủ Trung Quốc sẽ đáp ứng lời kêu gọi của Ôn Gia Bảo về việc tạo dựng chính sách “miễn học phí cho cả thành thị và nông thôn”.

Tuy nhiên trong cùng ngày , ĐKNTB đă nhận được một lá thư của độc giả cho biết “Thủ tướng Ôn đă đến thăm trường Mianzhu khoảng 3 giờ chiều hôm nay. Điều mà ông ta đă không biết chính là trường THCS Mianzhu vẫn thu học phí 1100 NDT. Trường Nanxuan th́ đang thu tiền khoảng 550 ~ 1100 NHT cho mỗi học sinh. Nếu như phụ huynh từ chối đóng tiền, họ sẽ được thông báo là đi về nhà và sẽ không được đăng kư học nữa.”

Hậu quả

Theo nhiều nguồn tin truyền thông nước ngoài th́ nhiều chuyên gia đă từng cảnh báo chế độ Trung Cộng về nguy cơ động đất và vị trí địa lư của Trung Quốc. Chính quyền đă giấu nhẹm những dự báo đó để bảo toàn cái gọi là “Sự ổn định tiền Thế Vận Hội”. Trong quá tŕnh cứu nạn, hiệu quả của quân đội và năng lực cứu hộ đă bị chỉ trích rất gay gắt. Nhiều nạn nhân đă chết chỉ bởi v́ chế độ từ chối sự cứu hộ của các nhóm quốc tế trong khoảng thời gian nguy ngập nhất là 72 giờ sau khi diễn ra động đất. Trận động đất hôm 12-5 đă gây ra tổn hại khoảng hon 69.000 người chết và gần 18.000 người vẫn c̣n đang mất tích.

Nhiều nghiên cứu cũng cho biết rằng nhiều quỹ cứu tế đă bị đưa vào các tài khoản cá nhân. Một ví dụ là bệnh viện Nhân dân Tp Mianzhu được nhận 25 triệu USD để xây dựng lại. Số tiền này đă đi vào tài khoản riêng của nhà thầu trước khi đội thi công đến làm việc. Số tiền này sau đó đă may mắn được thu hồi lại v́ được phát hiện sớm.

Chính quyền địa phương và bộ giáo dục đă làm một cái gọi là “Tự điều tra” để t́m ra trách nhiệm về số lượng thương vong khổng lồ của học sinh. Việc làm này đă bị trỉ trích rất gay gắt bởi người dân địa phương rằng điều này không tuân theo bất kỳ thủ tục điều tra chính thức nào, và tính minh bạch ,cởi mở của cuộc điều tra khiến chúng ta phải đặt dấu chấm hỏi.