Hai nguyên lư quan tronng trong Đông Y là Âm-Dương và Tam Tiêu (Tam tiêu là gồm có Thượng tiêu [miệng trên dạ dầy hay bao tử]; Trung tiêu [khoảng giữa dạ dầy]; và Hạ tiêu [miệng trên bàng quang])

Nguyên lư Âm-Dương cho rằng tất cả mọi thứ tồn tại đều gồm có hai yếu tố trái ngược nhau nhưng tùy thuộc vào nhau là Âm và Dương.  Có vô số ví dụ trong thiên nhiên về những yếu tố tương khắc nhưng lại dựa vào nhau này, như là sự thay đổi các mùa, ngày và đêm, ngay cả xuống đến tận vi li tử nhỏ li ti ở vi quan – trong nguyên tắc cực âm và cực dương của dương điện tử (protons) và âm điện tử ( electrons).  Tư tưởng này đă được mang vào Đông Y học trong sự nhận thức về kết cấu của thân thể con người cũng như là t́m nguyên nhân căn bệnh và cách chữa trị.  Thí dụ nửa trên thân người được xem là Dương và nửa dưới thân người được xem là Âm; bộ phận khác nhau cũng tương ứng với nguyên lư khác nhau.  Sức khỏe yếu kém được xem là Âm-Dương không cân bằng hoặc là cái này làm chủ cái kia.  Trạng thái khỏe mạnh đạt được khi những yếu tố này đều ḥa hợp với nhau.

Nguyên tắc Tam Tiêu được dùng để định bệnh trạng.  Một căn bệnh được phân loại tùy theo nó ở vị trí của Thượng Tiêu, Trung Tiêu hay Hạ Tiêu.  Điều này tương ứng với phần trên, giữa và dưới của thân thể.  Mỗi một Tiêu lại bao gồm một nhóm bộ phận trong thân người.  Hệ thống này khởi đầu là dùng trong sự áp dụng cách chữa trị bằng Thảo Dược của Trung Hoa.

Đông Y học  xem bệnh Tiểu Đường như thế nào?

Trong Đông Y, bệnh Tiểu Đường gọi là triệu chứng ‘tiêu khát’ (xiao ke), tức là tiêu trừ đi cái khát.  Nguyên nhân của triệu chứng ‘tiêu khát’ được coi là thiếu Âm, đi cùng với một nhiệt nóng mà ảnh hưởng đến phổi, bao tử và thận.  Khi Âm thiếu, th́ nhiệt nóng phát sinh. Khi nhiệt nóng hiện diện th́ nó “đốt hết” Âm.

Những triệu chứng thông thường nhất của bệnh Tiểu Đường là khát rất nhiều, đói và đi tiểu, liên quan tuần tự đến Thượng Tiêu, Trung Tiêu và Hạ Tiêu.  Bệnh Tiểu đường thường được xem như là khuôn mẫu bất ḥa đồng trong sự tiêu trừ cái khát của Thượng tiêu, Trung tiêu và Hạ Tiêu.  Chúng liên quan đến vấn đề thiếu chất Âm.

Khoa Đông Y, họ cho rằng những người hay uống rượu, ăn đồ ngọt hoặc chất mỡ và sống một lối sống thất thường, không lành mạnh, hoặc ít hoạt động th́ có khuynh hướng phát sinh ra ‘tiêu khát’.  T́nh cảm không ổn định cũng có thể tăng thêm yếu tố gây nên bệnh.  Thiếu chất Âm thường biểu lộ bằng sự ngủ mê, yếu đuối và bề ngoài hơi xanh xao. Các đường mạch của năng lượng bị nghẽn, kết quả là máu chảy chậm hoặc bị ứ đọng. Cuối cùng, nhiệt độc sinh ra.  Nó sẽ tiêu thụ chất lỏng của các cơ quan trọng yếu, làm cho các hoạt động của cơ quan này bị sai lệch, gây nên sự bất hoà giữa phổi, bao tử và thận.

Đông Y  chữa bệnh Tiểu Đường như thế nào?

 Cách chữa bệnh của Đông Y là tuỳ theo từng cá nhân mà xem xét triệu chứng, nhịp điệu bất ḥa và những nơi suy yếu của bệnh nhân.

Một cuộc khám bệnh gồm có bốn phần: quan sát hay xem xét, lắng nghe hoặc ngửi, sờ (chẩn mạch) và hỏi han.  Nó gồm có quan sát h́nh dáng, màu sắc, và bề ngoài của cái lưỡi; màu sắc và biểu lộ nét mặt; mùi của hơi thở và thân người; sức mạch, nhịp và tính chất của mạch đập.

Thảo dược Đông Y có thể bồi bổ vấn đề thiếu chất Âm mà đă gây nên bệnh Tiểu Đường.  Tuỳ theo trường hợp riêng biệt, những thảo dược mà làm tăng chất Âm trong phổi, bao tử, tỳ-tạng (spleen), hay thận có thể được kê trong toa thuốc.  Cũng có thể sử dụng cả châm cứu nữa.

Đông Y nhấn mạnh về sự dinh dưỡng và ăn uống đúng cách.  Không phải là chất bổ dưỡng trong thức ăn, mà loại đồ ăn nào cung cấp loại năng lượng nào, mới quyết định hiệu quả chữa bệnh của nó. Ví dụ như, rau ba-lăng (spinach), rau dền được xem là có tính làm mát, hạ nhiệt.  Nó làm tăng sức mạnh cho một số cơ quan trong người, làm đỡ khát, giúp đi tiểu. Măng và rau cải xanh (bok choy) cũng có tác dụng làm mát.  Rau cần Mỹ (celery) giúp các cơ bóp của quả thận mạnh thêm và làm giảm bớt nhiệt.  Dưa gang là khá tốt để điều ḥa mức đường trong máu.

Chữa bệnh Tiểu Đường th́ thảo dược Đông Y đóng vai tṛ chính.  Những thảo dược mà không có độc tính và hiệu quả nhất gồm có blueberry Âu-Châu, khổ qua, hành, tỏi, thảo-linh-lăng (fenugreek [tốt cho nhịn ăn và giảm mức đường sau bữa ăn]), bạch quả (ginko biloba [giúp máu chảy trong tay, chân, ngón tay và ngón chân]), và sâm.