[Clearwisdom.net] Trương Phương B́nh, ở tỉnh Nam Kinh thời kỳ Bắc Tống, là người khoan dung nhân hậu và trọng nghiă. Giữ vững tiết tháo cao thượng và tin tưởng vào chư Thần chư Phật, Trương Phương B́nh là người có phong cách cao nhă độ lượng, được nhiều người kính trọng.
Vào mùa thu năm 1054 A.D., năm đầu của niên hiệu Chí Hoà đời vua Tống Nhân Tông, có một tin đồn ở vùng Tứ Xuyên truyền đến, rằng quân địch đang sắp sửa xâm phạm biên giới. Quân sĩ trú biên pḥng ở tỉnh Tứ Xuyên nửa đêm được tin rất là kinh hăi. Dân quê trăm họ cũng bắt đầu chạy giặc. Đạo tặc nổi lên ở khắp nơi, trật tự xă hội của Tứ Xuyên đă trở thành đại loạn.
Khi tin tức truyền đến kinh thành ở Khai Phong, cả triều đ́nh từ trên xuống dưới đều bị chấn động sợ hăi. Vua Nhân Tông chuẩn bị chọn người xuất sắc để phái đi dẹp loạn. Ông nói với triều thần: “Đừng gây nên họa loạn, cũng đừng giúp nó trở thành tai biến. Tuy rằng tin đồn trong dân chúng có tới tấp đi nữa, nhưng chủ ư của Trẫm đă định, mối họa xâm lăng không chắc sẽ đến hay không, nhưng tai biến lại thật sự sẽ nổi lên từ nội bộ nếu chúng ta không thận trọng. Sự việc này cần giải quyết theo cả hai cách ‘nhu văn’ và ‘vơ lực’. Trẫm cần một hoặc hai vị đại thần đi xử lư chuyện này một cách khéo léo và tốt lành. Ai có khả năng làm nổi sự việc này, Trẫm sẽ phái họ đi chiêu an phủ dụ dân quân của Trẫm”. Mọi người trong triều đều tiến cử Trương Phương B́nh. Vua Nhân Tông đồng ư và phái Trương Công đi.
Trương Phương B́nh rời kinh thành đi, đến mùa Đông tháng mười một th́ đă đến đất Thục (tỉnh Tứ Xuyên ngày nay).
Ông không thực hành giống như những người khác, là sửa soạn lương thực hoặc ngân khoản viện trợ chi tiêu, cũng không điều động quân đội các nơi khác đến Tứ Xuyên để trấn áp. Ngay hôm đến nhậm chức, ông ra lệnh cho quân lính mà đă gây hỗn loạn trong dân chúng phải trở về nơi chốn thường ngày của họ, hơn nữa lại ra lệnh triệt bỏ các máy móc dụng cụ pḥng thủ cùng băi bỏ sự chuẩn bị lâm trận.
Ông nói với quan viên và dân quân trong tỉnh rằng: “ Nếu quân giặc xâm lấn th́ có ta phụ trách, quư vị không phải lo lắng ǵ cả”. Ông bảo mọi người hăy sống theo sinh hoạt b́nh thường của các nghề nghiệp thường ngày, không nên hoảng hốt trong ḷng. Mỗi ngày ông đều chăm chỉ làm chính sự, chiêu an phủ dụ dân chúng và binh lính.
Chẳng bao lâu, vùng Ích Châu (thủ phủ của Tứ Xuyên lúc đó) đă khôi phục lại sự yên tĩnh thông thường, dân chúng bắt đầu trở lại nếp sống an định. Đến ngày Tết Nguyên Đán, trăm họ của đất Thục đều ăn mừng tân niên như những năm trước, tất cả đều b́nh an vô sự. Tết năm sau, dân chúng ở đấy bàn bạc với nhau để đem h́nh của Trương Phương B́nh an vị trong đền thờ, bầy tỏ ḷng biết ơn của họ đối với ông. Trương Phương B́nh cố ngăn trở nhưng không cản nổi.
Tô Tuân, một trong những học giả nổi tiếng trong lịch sử Trung Hoa, nói với người dân ở Ích Châu rằng: “Xử lư trị dân khi tai họa loạn lạc chưa phát sinh th́ dễ dàng, cũng dễ dàng trị dân xử lư sau khi họa loạn đă xẩy ra. Nhưng khi có mầm mống họa loạn mà chưa có biểu hiện của họa loạn, điều này gọi là lúc họa loạn sắp sửa phát sinh th́ trị v́ xử lư là khó nhất. Cũng không thể bởi v́ có mầm mống họa loạn mà xử lư quá nóng nẩy vội vàng, không thể bởi v́ họa loạn chưa thành h́nh mà buông lơi sự pḥng bị. Tin đồn giặc xâm lăng trong năm đầu niên hiệu Chí Hoà cũng tựa như một món đồ vật đang bị nghiêng ngả, nhưng vẫn chưa đổ xuống. Chỉ có Trương Công của chư vị mới có thể ngồi yên an tọa bên cạnh nó, sắc diện không đổi, mà từ từ chấn chỉnh sự việc cho ngay chánh lại, sau khi giúp đỡ chỉnh đốn rồi, lại thong dong ngồi lùi lại đằng sau, không có một chút vẻ kiêu căng tự đắc nào. Trương Công của chư vị chính là vị quan thay thế Thiên Tử để trông nom lê dân bách tính, làm việc chăm chỉ không mỏi mệt. Chư vị là v́ Trương Công mà được sống, ông ta tựa như là cha mẹ tái sinh của chư vị. C̣n một điều tôi cho chư vị biết là Trương Công đă có lần nói với tôi rằng: “Không có chuyện tính nết của người dân không thể cải thiện được, chỉ nên xem dân chúng được đối xử như thế nào mà thôi. Có những người nói rằng: Người Thục thường xuyên phát sinh biến loạn, cho nên quan viên đă dùng thái độ đối xử với đạo tặc mà đối đăi với người dân, sử dụng h́nh pháp quản thúc kẻ trộm cướp mà quản thúc lê dân ở đó. Đối với dân chúng ở đất biên giới vốn đă nơm nớp lo âu chuyện chinh chiến, ngay cả ăn nói mạnh bạo cũng không dám, mà lại c̣n sử dụng h́nh pháp nghiêm khốc để trị họ, th́ người dân như vậy mới nhẫn tâm không nh́n đến vợ con cha mẹ của ḿnh mà chuyển sang gia nhập hàng ngũ đạo tặc, v́ thế thường thường xẩy ra đại loạn ở đất Thục. Nếu như quan viên dùng lễ nghiă để dạy dỗ dân Thục, dùng pháp luật để g̣ bó ràng buộc họ, như vậy dân Thục sẽ là người dễ quản lư nhất. C̣n nếu áp bức bọn họ th́ họ sẽ thay đổi mà nổi loạn, thật ra dân Tề, dân Lỗ ở gần kinh đô cũng sẽ nổi loạn nếu chúng ta áp bức họ như vậy. Khi ta áp dụng phương pháp đối xử nhân nghĩa với dân Tề và Lỗ ở kinh đô cho người Thục, th́ chính người Thục ở biên giới cũng sẽ tốt lành như người Tề và người Lỗ vậy. Ta không muốn làm bất cứ chuyện nào mà không tuân theo lễ nghĩa và pháp luật, hoặc cưỡng ép dân chúng phải tuân theo ḿnh bằng h́nh thức uy hiếp quá quắt’. À, trước đây c̣n chưa có một vị quan nào mà tôn trọng và quư mến người Thục như là Trương Công vậy!”
Mọi người nghe Tô Tuân nói xong rồi th́ nhất tề đứng lên hành lễ và đáp lại: “Quả thực là như vậy”.
Tô Tuân lại nói: “Ân đức của Trương Công, đă ghi vào ḷng của quư vị, ghi vào ḷng con cháu của quư vị. Công lao sự nghiệp của ông ta, được sử quan ghi chép trong sách sử, không cần phải vẽ h́nh nữa. Vả lại chính Trương Công cũng không muốn vậy, phải không nào? ”.
Mọi người đều nói rằng: “Làm thế nào mà Trương Công lại quan tâm đến sự việc này? Tuy rằng bức họa Trương Công không được lưu danh trên sử xanh, nhưng trong ḷng của chúng tôi vẫn cảm thấy không yên. Lúc b́nh thường hôm nay, nếu như nghe được có người nào làm chuyện tốt, th́ nhất định phải hỏi danh tính và chỗ ở của người đó, ngay cả hỏi thân ḿnh dài ngắn, tuổi tác lớn nhỏ, mặt mũi đẹp xấu, v..v..; có người c̣n đi sâu hơn, hỏi thăm cả người đó b́nh sinh thích ǵ, ngay cả suy đoán người đó là thế nào. Vả lại sử quan đă viết những sự t́nh này vào trong các chuyện được lưu truyền, mục đích là muốn để người trong thiên hạ, không những chỉ khắc sâu trong ḷng, mà c̣n hiển hiện ra trước mắt nữa. Tiếng tăm diện mạo hiển hiện ở trước mặt người ta, cho nên sự ghi khắc trong ḷng lại thực sự thêm lâu bền hơn nữa. V́ vậy mà xét, vẽ h́nh cũng không phải là không có ư nghĩa”.
Tô Tuân nghe xong rồi, không cách nào đối đáp được, cho nên đă v́ người dân Thục mà viết câu chuyện nổi tiếng “Trương Ích Châu họa tượng kư”
Trước khi Trương Phương B́nh xong trách nhiệm và trở về kinh thành, nhân dân ở Ích Châu đă vẽ bức h́nh của ông, cung thỉnh vào trong đền thờ, biểu lộ sự kính ngưỡng và mến yêu của họ dành cho ông. Sự tích Trương Phương B́nh áp dụng ḷng Thiện để đối xử với người Thục đă được truyền khắp trong dân chúng. Người ta thường nói rằng: “Quốc gia có việc trọng đại, Trương Công là người có thể phó thác trách nhiệm”.
Trương Phương B́nh, đối với loạn lạc phát sinh ở vùng Ích Châu, đă dùng chính sách chiêu an phủ dụ đối với người Thục. Ông tuyệt nhiên không xem người Thục như là đạo tặc, mà lại dùng phương pháp tôn trọng và tin tưởng họ như đă áp dụng cho người Tề và Lỗ. Kết quả đă khôi phục được trật tự vào khoảng rằm tháng Giêng năm sau.
Do đó chúng ta nên suy nghĩ thử, đối với những người đă phạm phải sai lầm mà mê muội đánh mất bản tính chân chánh của chính ḿnh, có phải chúng ta v́ quan niệm ích kỷ, không đúng của chính ḿnh mà không thể dùng ḷng Thiện để đối xử với họ hay không? Có phải c̣n đẩy họ thêm một cái hay không? Khi những người khác rất cần sự giúp đỡ của chúng ta, có phải chúng ta v́ khó bỏ được công việc làm hiện tại của chính ḿnh mà không thực sự thực hành được sự thâm sâu của ḷng bác ái hay không? Nếu chúng ta có thể dùng thiện tâm để đối xử với những người đă lạc sang đường xấu, th́ tôi tin rằng bất cứ vấn đề khó khăn nào cũng có thể giải quyết được.
Dịch từ: http://clearwisdom.net/emh/articles/2007/8/25/88903.html
Và từ bản gốc Hoa ngữ: http://www.minghui.ca/mh/articles/2007/8/2/159288.html
